Lý do tại sao đánh giá công việc được quyết định trong 90 ngày đầu tiên khi bắt đầu làm việc tại Nhật Bản — Những điểm mà kỹ sư nước ngoài cần lưu ý

Điều khiến các kỹ sư nước ngoài mới bắt đầu làm việc tại các công ty Nhật Bản thường ngạc nhiên là việc “đánh giá về họ được xác định nhanh hơn họ tưởng”. Họ không được chờ đợi trong vòng nửa năm hay một năm, mà ấn tượng về “người này là người như thế nào” sẽ được định hình ngay trong 1 đến 3 tháng đầu tiên. Cách họ trải qua 90 ngày này sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ sự nghiệp sau này của họ.

Tại sao các doanh nghiệp Nhật Bản lại coi trọng “90 ngày đầu tiên”?

Các doanh nghiệp Nhật Bản rất coi trọng sự ổn định tại nơi làm việc. Một kỹ sư mới vào nghề có thể hiểu đúng chỉ dẫn hay không, có thể tham khảo ý kiến khi gặp vấn đề hay không, có thể hợp tác với đồng nghiệp hay không. Đặc trưng của môi trường làm việc tại Nhật Bản là cố gắng xác nhận những điều này ngay từ giai đoạn đầu.
Nếu trong giai đoạn này, người ta đánh giá rằng bạn “không gây ra rắc rối lớn” và “có thể xây dựng mối quan hệ tin cậy”, thì đánh giá về bạn sau này sẽ dễ dàng ổn định hơn. Ngược lại, nếu bạn gây ra lo ngại trong giai đoạn này, sẽ mất rất nhiều thời gian để lấy lại niềm tin.

Ban đầu, người ta chú ý đến “cách thức tiến hành” hơn là kết quả

Người ta không mong đợi bạn sẽ đạt được thành tích lớn ngay sau khi mới vào công ty.
Thay vào đó, những thái độ cơ bản như ghi chép và kiểm tra lại các chỉ thị, tuân thủ thời hạn, không bỏ qua những điều chưa hiểu rõ mới là điều được đánh giá cao.
“Làm tốt những việc cơ bản một cách cẩn thận” — thái độ này chính là bước đầu tiên để giành được sự tin tưởng tại nơi làm việc ở Nhật Bản.

Điều quan trọng nhất là có thể báo cáo, liên lạc và trao đổi ý kiến hay không

Điều bị ghét nhất tại các công ty Nhật Bản chính là “giữ im lặng và tự mình gánh vác vấn đề”.
So với những sai sót về kỹ thuật, việc chậm trễ báo cáo hay không tham khảo ý kiến sẽ khiến đánh giá về bạn giảm sút hơn.
Hãy thường xuyên cập nhật tiến độ công việc. Nếu có bất kỳ lo lắng nào, dù là nhỏ nhất, hãy trao đổi ngay.
Chỉ cần làm như vậy thôi cũng đủ để bạn được đánh giá là “người đáng tin cậy, có thể giao phó công việc”.

So với tiếng Nhật, “tinh thần chủ động xác nhận” được đánh giá cao hơn

Dù tiếng Nhật của bạn chưa hoàn hảo, điểm đánh giá cũng hầu như không bị giảm sút đáng kể. Điều quan trọng hơn là bạn có thể chủ động hỏi: “Hiểu như vậy có đúng không?” hay “Xin cho tôi xác nhận lại xem tôi đã hiểu đúng chưa?” hay không.
So với khả năng ngôn ngữ, thái độ chủ động ngăn ngừa sự hiểu lầm mới là yếu tố tạo nên sự tin tưởng.

Có thể thấy thái độ muốn hòa nhập vào đội

Tại các công ty Nhật Bản, tinh thần làm việc nhóm được coi trọng hơn cả kỹ năng cá nhân. Chào hỏi, bày tỏ lòng biết ơn, phản hồi một cách lịch sự trong các buổi đánh giá — những hành động nhỏ nhặt như vậy sẽ tạo nên ấn tượng rằng bạn là “người dễ làm việc cùng”.
Hãy nhớ rằng trong 90 ngày đầu tiên, bạn sẽ được đánh giá trước hết là một thành viên trong đội ngũ, chứ không phải là một kỹ sư.

Khát vọng học tập không thể hiện qua “lời nói” mà qua “hành động”

Chỉ nói những câu như “Tôi sẽ học tập” hay “Tôi sẽ cố gắng” thì không đủ để được đánh giá cao.
Tự tìm hiểu những điểm chưa rõ, ghi chép lại, không lặp lại những sai lầm tương tự — những hành động này mới thực sự thể hiện được tinh thần ham học hỏi.
Người ta kỳ vọng các kỹ sư nước ngoài phải có khát vọng phát triển cao. Điều quan trọng là phải đáp lại kỳ vọng đó bằng hành động cụ thể.

Nếu giành được sự tin tưởng trong 90 ngày đầu tiên, mọi việc sau đó sẽ trở nên dễ dàng hơn

Ở Nhật Bản, ấn tượng ban đầu có ảnh hưởng lâu dài. Nếu trong 90 ngày này bạn có thể tạo được niềm tin rằng “người này đáng tin cậy”, bạn sẽ dễ dàng được giao việc hơn và dù có mắc một vài sai sót nhỏ thì mối quan hệ đó cũng sẽ giúp bạn được hỗ trợ.

• Trong vòng 90 ngày: Xây dựng lòng tin thông qua việc báo cáo, liên lạc, tham khảo ý kiến, xác nhận và thái độ làm việc cơ bản
• 3–6 tháng: Được giao phó công việc và nhận được đánh giá tích cực trong các buổi phỏng vấn đánh giá
• Sau đó: Dù có mắc một vài sai sót nhỏ cũng sẽ được hỗ trợ, và dần ổn định vị trí như một thành viên của đội

Dù có mắc một vài sai lầm nhỏ, bạn vẫn sẽ được hỗ trợ và dần ổn định vị trí của mình trong đội ngũ.
90 ngày đầu tiên không phải là “thời gian để tạo ra thành tích”, mà là “thời gian để xây dựng lòng tin”. Tư duy này chính là chìa khóa để bạn có một sự nghiệp kỹ sư lâu dài và thành công tại Nhật Bản.

Tóm tắt — 5 điều cần lưu ý trong 90 ngày đầu tiên

• Cách thức thực hiện quan trọng hơn kết quả: Kiên quyết thực hiện việc xác nhận chỉ thị, tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn và không để công việc bị bỏ dở
• Báo cáo, liên lạc, tham khảo ý kiến: Chia sẻ thường xuyên và tham khảo ý kiến sớm là điều kiện để trở thành “người đáng tin cậy”
• Tinh thần xác nhận: “Một lời nói giúp tránh sự khác biệt trong nhận thức” được đánh giá cao hơn lời nói suông
• Tinh thần đồng đội: Lời chào, lời cảm ơn và thái độ lịch sự tạo nên ấn tượng tại nơi làm việc
• Thể hiện tinh thần ham học hỏi qua hành động: Hành động như tìm hiểu, ghi chép và không lặp lại sai lầm sẽ truyền tải thông điệp rõ ràng hơn lời nói

Gửi đến những bạn mới bắt đầu đi làm

Ngay sau khi bắt đầu làm việc với tư cách là kỹ sư tại Nhật Bản, bạn sẽ không tránh khỏi cảm giác lo lắng và căng thẳng. Tuy nhiên, những điều cần lưu ý trong 90 ngày đầu tiên lại rất đơn giản: báo cáo, xác nhận và thể hiện thái độ ham học hỏi qua hành động.
Chỉ cần kiên trì thực hiện ba điều này, đánh giá của bạn tại các công ty Nhật Bản sẽ tự nhiên trở nên ổn định.
Việc cẩn trọng trong từng bước đi đầu tiên chính là chìa khóa để xây dựng một sự nghiệp kỹ sư lâu dài và thành công tại Nhật Bản.

Hãy cùng nhau lên kế hoạch cho sự nghiệp của bạn tại Nhật Bản

Dù là những lo lắng trước khi gia nhập công ty hay những băn khoăn sau khi bắt đầu làm việc, đội ngũ hỗ trợ của AsianTech.Link luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.
Hãy thử bắt đầu bằng việc đăng ký trước, đừng ngần ngại thực hiện bước đầu tiên này.