【Bản lưu trữ】Điều mà nhà tuyển dụng chú ý nhất trong các cuộc phỏng vấn kỹ sư tại Nhật Bản chính là đây!

“Chỉ cần có kỹ năng chuyên môn cao là đủ để trúng tuyển” —— Đây là suy nghĩ ban đầu của nhiều người nước ngoài muốn làm việc với tư cách kỹ sư tại Nhật Bản. Đúng là kỹ năng chuyên môn là điều kiện tiên quyết. Tuy nhiên, trong quá trình tuyển dụng kỹ sư tại Nhật Bản, cách thức làm việc, tư duy và thái độ giao tiếp được coi trọng không kém gì kỹ năng chuyên môn.
Điều mà người phụ trách tuyển dụng thực sự muốn xác nhận là “liệu có thể làm việc cùng người này hàng ngày không” và “liệu người này có thể đóng góp lâu dài cho đội ngũ không”. Trong bài viết này, từ góc nhìn của một kỹ sư nước ngoài đã trải qua nhiều lần phỏng vấn tại Nhật Bản, tôi sẽ giải thích một cách trung thực những điểm dễ được đánh giá cao và những điểm dễ bị loại.

Lý do tại sao các cuộc phỏng vấn ở Nhật Bản được cho là “đặc biệt”

Có người cảm thấy các buổi phỏng vấn kỹ sư tại Nhật Bản diễn ra nhẹ nhàng và có nhiều cuộc trò chuyện thân mật hơn so với ở nước ngoài. Không khí ít áp lực, và không hiếm khi cuộc phỏng vấn diễn ra như một cuộc trò chuyện bình thường. Tuy nhiên, đằng sau bầu không khí đó, thái độ trả lời, sự cẩn thận trong giải thích và mức độ hiểu biết của ứng viên đều được quan sát kỹ lưỡng.

Đặc trưng của các cuộc phỏng vấn tại Nhật Bản là người ta quan tâm đến việc “bạn là người suy nghĩ và hành động như thế nào” hơn là việc tự giới thiệu bản thân một cách trực tiếp. Dù bề ngoài có vẻ ôn hòa, việc đánh giá vẫn được tiến hành một cách thầm lặng và chắc chắn. Không ít trường hợp, dù bạn nghĩ rằng “mình đã nói chuyện một cách thoải mái nên chắc không sao”, nhưng thực tế là mọi chi tiết đều đã được quan sát kỹ lưỡng. Việc nắm rõ tiền đề này là bước đầu tiên trong quá trình chuẩn bị.

Trong các vấn đề kỹ thuật, “quá trình suy luận” được đánh giá cao hơn “câu trả lời đúng”

Trong các cuộc phỏng vấn kỹ thuật tại Nhật Bản, người ta thường đặt ra nhiều câu hỏi gần gũi với thực tế công việc hơn là các bài toán thuật toán khó. Đó là những câu hỏi giả định tình huống thực tế như: “Bạn sẽ điều tra lỗi này như thế nào?” hay “Khi yêu cầu kỹ thuật của nhóm còn mơ hồ, bạn sẽ hành động ra sao?”. Ngay cả khi không đưa ra được câu trả lời hoàn hảo, điều đó bản thân nó cũng không phải là vấn đề lớn.

Điều quan trọng là 3 điểm: “Bạn đã suy nghĩ như thế nào?”, “Bạn hiểu đến mức nào?” và “Bạn sẽ giải thích phần chưa hiểu như thế nào?”. Ngay cả khi bị mắc kẹt giữa chừng, những người có thể nói ra suy nghĩ của mình để sắp xếp lại ý tưởng sẽ được đánh giá cao. Thay vì im lặng và bối rối, điều quan trọng là thể hiện thái độ bằng cách diễn đạt rằng “Hiện tại tôi đang suy nghĩ theo hướng này”. Điều mà người phỏng vấn muốn xem không phải là “câu trả lời hoàn chỉnh” mà là “quá trình suy nghĩ”.

Trong tiếng Nhật, “thái độ muốn truyền đạt” quan trọng hơn “khả năng nói giỏi”

Có rất nhiều kỹ sư nước ngoài đã nhận được thư mời làm việc dù tiếng Nhật của họ chưa hoàn hảo. Trên thực tế, ngày càng có nhiều doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng dựa trên tiêu chí “có thể làm việc cùng nhau được không” hơn là trình độ tiếng Nhật. Điều được đánh giá cao là sự chân thành thể hiện qua việc có dám hỏi khi không hiểu, có luôn xác nhận lại thông tin hay không, và có lắng nghe đối phương nói đến cùng hay không.

Sự chủ động trong giao tiếp được coi trọng hơn sự chính xác về ngữ pháp. Ngay cả khi không nói giỏi, những người có thể lịch sự xác nhận lại bằng cách nói “Xin cho tôi xác nhận lại một lần nữa” hoặc “Tôi hiểu như vậy có đúng không?” sẽ được tin tưởng rất nhiều tại nơi làm việc ở Nhật Bản. Vì thái độ này cũng được yêu cầu trong công việc hàng ngày, nên nếu bạn thể hiện được một phần nào đó trong buổi phỏng vấn, điểm đánh giá của bạn sẽ tăng lên.

Cách trả lời đúng cho câu hỏi “Tại sao lại là Nhật Bản?” và “Tại sao lại là công ty chúng tôi?”

Hai câu hỏi này gần như chắc chắn sẽ được đặt ra. Và đây chính là điểm mà nhiều kỹ sư nước ngoài thường vấp phải. Điều quan trọng là đừng chỉ lấy mức lương hay các điều kiện làm lý do. “Vì lương cao” hay “vì dễ xin visa” có thể là suy nghĩ chân thành của bạn, nhưng chỉ như vậy thôi thì sẽ không giúp bạn được đánh giá cao.

Bằng cách kết hợp các yếu tố như kỹ thuật, nội dung dự án, không khí đội ngũ, cơ hội phát triển, v.v. vào bài phát biểu của mình, bạn sẽ truyền tải được sự nghiêm túc của mình đối với công ty. Nếu bạn nghiên cứu trước về dịch vụ, công nghệ và phong cách phát triển của công ty, và có thể trình bày “lý do muốn làm việc tại đây” bằng những từ ngữ cụ thể, bạn sẽ tạo ra sự khác biệt lớn so với các ứng viên khác. Sự hiểu biết sâu sắc về công ty sẽ được truyền tải trực tiếp như sự nghiêm túc của bạn.

×Những sai lầm thường gặp khi tự giới thiệu bản thân

Có hai sai lầm mà các kỹ sư nước ngoài thường mắc phải. Thứ nhất là phóng đại thành tích của bản thân, thứ hai là chỉ nhấn mạnh vào việc làm việc độc lập. Cách nói như “Tôi đã tự mình xây dựng toàn bộ hệ thống” có thể khiến nhà tuyển dụng Nhật Bản cảm thấy hơi khó chịu.

Các công ty Nhật Bản rất coi trọng “vai trò của bạn trong đội ngũ” và “cách bạn xử lý khi gặp sự cố”. Nếu bạn nói theo kiểu “Trong dự án mà cả đội cùng thực hiện, tôi phụ trách phần này và đã áp dụng những sáng kiến như thế này”, bạn sẽ truyền tải được sự cân bằng giữa sự khiêm tốn và tính cụ thể. Bạn không cần phải phủ nhận đóng góp của bản thân. Điều quan trọng là phải nói trong bối cảnh của cả đội.

Các câu hỏi phản hồi được xem như “thước đo mức độ nhiệt tình”

Câu hỏi ngược lại được đặt ra vào cuối buổi phỏng vấn, “Bạn có câu hỏi nào không?”, là rất quan trọng. Nếu trả lời “Không có gì đặc biệt”, có thể bị hiểu là bạn không thực sự quan tâm đến công ty này. Câu hỏi ngược lại là cơ hội để thể hiện rằng bạn đã hình dung ra việc làm việc tại công ty này như thế nào.

Những câu hỏi giúp nâng cao điểm đánh giá là những câu hỏi liên quan đến cấu trúc đội ngũ, công nghệ sử dụng, chế độ đánh giá, cơ hội phát triển sau khi vào công ty, v.v., tức là những câu hỏi thể hiện hình dung của bạn về công việc. Tốt nhất là nên để những câu hỏi về điều kiện (lương, phúc lợi) đến cuối cùng. Nếu bạn chuẩn bị sẵn 2-3 câu hỏi trước và đặt câu hỏi dựa trên diễn biến cuộc trò chuyện trong buổi phỏng vấn, bạn sẽ truyền tải được mong muốn gia nhập công ty một cách rõ ràng hơn.

Tóm tắt